Sözlük Girdisi
ἠ
Veya, ya da, -den daha / o, belirlilik belirteci (Türkçede doğrudan karşılığı yoktur) / veya, ya da, -den daha / ki o (dişil) / ki o, o ki / idi / gerçekten, şüphesiz / kendisine, ona (dişil) / idi, ise, olsun / olsun, ise, olursa / olsun, ise / kendisine, o yere ki, nerede, nasıl, ne şekilde / Ona ki, onunla, nerede, ne şekilde. / Belirtme işlevi görür (Türkçede doğrudan karşılığı yoktur, bazen 'o' veya 'ise' vurgusu katabilir)
Septuaginta metninde bu kelimenin 14 farklı yazımı bulundu.
ἠ
Kök
ἤ
Dilbilgisi
Bağlaç (veya edat)
Temel Anlam
Veya, ya da, -den daha (karşılaştırma edatı)
Etimoloji
Proto-Hint-Avrupa kökenli bağlaç yapısından türemiştir.
Septuaginta'da Kullanımı
Seçenek sunma veya iki unsuru karşılaştırma amacıyla kullanılan standart bağlaçtır.
İlgili Kelimeler
ἡ
Kök
ὁ
Dilbilgisi
Belirtili Tanımlık (Article), Dişil, Yalın Hâl, Tekil
Temel Anlam
Dişil isimleri belirten tanımlık (İngilizcedeki 'the' muadili)
Etimoloji
Hint-Avrupa dil ailesi kökenli işaret zamirinden türemiştir.
Septuaginta'da Kullanımı
Dişil isimlerin önüne gelerek onları belirli kılar; İbranice 'ha-' belirtecinin karşılığıdır.
ἢ
Kök
ἤ
Dilbilgisi
Bağlaç (Yarı-ünlem/karşılaştırma edatı olarak da işlev görür; psili/yumuşak nefes ve varya/ağır aksan ile yazılmıştır)
Temel Anlam
Veya, ya da, -den daha (karşılaştırmada)
Etimoloji
Hint-Avrupa dil ailesi kökenlidir, karşılaştırma ve seçenek sunma işlevlidir.
Septuaginta'da Kullanımı
Seçenekleri ayırmak veya karşılaştırma cümlelerinde 'daha' anlamı katmak için çok yaygın kullanılır.
ἣ
Kök
ὅς
Dilbilgisi
İlgi Zamiri (Relative Pronoun), Dişil, Yalın Hâl, Tekil (Dasia/sert nefes ve varya/ağır aksan ile yazılmıştır)
Temel Anlam
Ki o (dişil özne için)
Etimoloji
Proto-Hint-Avrupa kökenli ilgi zamiri kökünden gelir.
Septuaginta'da Kullanımı
Bir cümleyi dişil bir isme bağlayan ilgi adılıdır.
ἤ
Kök
ἤ
Dilbilgisi
Bağlaç (Psili/yumuşak nefes ve oksia/tiz aksan ile yazılmıştır)
Temel Anlam
Veya, ya da, -den daha
Etimoloji
Seçenek bildiren ve karşılaştırma yapan temel bağlaçtır.
Septuaginta'da Kullanımı
Metinlerde iki alternatifi veya kıyaslamayı belirtmek için standart bağlaçtır.
ἥ
Kök
ὅς
Dilbilgisi
İlgi Zamiri, Dişil, Tekil, Yalın (Nominative) Hâli (Not: Kaba nefes işareti ve akut aksan taşır; bağlaç olan ἤ ile karıştırılmamalıdır)
Temel Anlam
Ki o (dişil özne için)
Etimoloji
Proto-Hint-Avrupa kökenli ilgi zamiri kökünden gelir.
Septuaginta'da Kullanımı
Cümleleri birbirine bağlayan ve dişil bir isme (örn. yasa, bilgelik, şehir) atıfta bulunan standart ilgi zamiri.
ἦ
Kök
εἰμί / ἦ
Dilbilgisi
Fiil, Şimdiki Zamanın Hikayesi (Imperfect) Etken Haber Kipi, 1. veya 3. Tekil Şahıs (olmak fiili) VEYA Edat/Bağlaç (vurgulu soru veya onay edatı)
Temel Anlam
İdim / idi VEYA gerçekten, şüphesiz, acaba
Etimoloji
Fiil olarak Proto-Hint-Avrupa *h₁es- (olmak) kökünden; edat olarak ise kesinlik bildiren arkaik bir ünlem/bağlaç kökenlidir.
Septuaginta'da Kullanımı
Yemin formüllerinde ('ἦ μήν' - şüphesiz ki) veya soru cümlelerinin başında vurgu amaçlı kullanılır.
ἧ
Kök
ὅς
Dilbilgisi
İlgi Zamiri, Dişil, Yönelme Hâli (Dative), Tekil
Temel Anlam
Ona ki, kendisine ki (dişil bir isme atıfla)
Etimoloji
Proto-Hint-Avrupa ilgi zamiri kökü *yo-'dan türemiştir.
Septuaginta'da Kullanımı
İlgi cümleciklerinde dişil bir öncülü (örneğin şehir, kadın, toprak) yönelme hâlinde bağlamak için kullanılır.
ᾒ
Kök
εἰμί
Dilbilgisi
Fiil, şimdiki zamanın hikayesi (imperfect) veya şimdiki zaman dilek-istek (subjunctive) kipi, etken çatı, 3. tekil şahıs (Yazım varyantı/Hatalı okuma olasılığı barındırır; normalde ᾖ veya ἦν formlarıyla ilişkilidir)
Temel Anlam
İdi, olsaydı, ola
Etimoloji
Olmak yardımcı fiili εἰμί kökenlidir.
Septuaginta'da Kullanımı
Metin eleştirisi ve el yazması varyantlarında 'olmak' fiilinin veya bağlaçların (ἤ) karışımı olarak görülebilir.
ᾖ
Kök
εἰμί
Dilbilgisi
Fiil, şimdiki zaman, etken çatı, istek/dilek (subiunctivus) kipi, 3. tekil şahıs (iota subscriptum ile yazılır).
Temel Anlam
Olsun, ola, ise, olursa.
Etimoloji
Hint-Avrupa kökenli *es- (olmak) kökünden gelir.
Septuaginta'da Kullanımı
Koşul cümlelerinde (ἐάν ile birlikte) veya amaç cümlelerinde (ἵνα ile birlikte) 'olsun' veya 'ise' anlamında sıkça kullanılır.
ᾖ·
Kök
εἰμί
Dilbilgisi
Fiil, şimdiki zaman, etken çatı, istek/dilek (subiunctivus) kipi, 3. tekil şahıs (noktalı virgül/soru işareti veya duraklama işareti içeren noktalama işaretli formu).
Temel Anlam
Olsun, ola, ise (cümle sonu veya duraklama öncesi).
Etimoloji
εἰμί fiilinden türetilmiştir.
Septuaginta'da Kullanımı
Metin içi noktalama içeren standart 'olmak' fiilinin subiunctivus çekimidir.
İlgili Kelimeler
ᾗ
Kök
ὅς
Dilbilgisi
İlgi zamiri, dişil, yönelme (dative) hâli, tekil veya zarf (yön/tarz bildiren)
Temel Anlam
Kendisine, o şeye ki (dişil); zarf olarak: nerede, nereye, nasıl, ne şekilde
Etimoloji
İlgi zamiri ὅς, ἥ, ὅ kökünden türemiştir. Zarf olarak kullanıldığında 'yol, tarz' bildiren dative formundan kalıplaşmıştır.
Septuaginta'da Kullanımı
İbranice 'ašer' ilgi zamirinin veya yön/tarz bildiren edatların çevirisinde kullanılır.
῟ῌ
Kök
ὅς
Dilbilgisi
İlgi Zamiri, Dişil, Yönelme/Kalma/Araç, Tekil (dative feminine singular) [Not: Alt çizgi/iota subscriptum içerir; ayrıca yön/tarz bildiren zarf olarak da işlev görebilir]
Temel Anlam
Ona ki (dişil), onunla; (zarf olarak) nerede, nasıl, ne şekilde.
Etimoloji
İlgi zamiri ὅς kökünün dişil dative formudur.
Septuaginta'da Kullanımı
İlgi cümleciklerinde dişil bir isme yönelme veya araçsal olarak atıfta bulunmak için kullanılır.
῾Η
Kök
ὁ
Dilbilgisi
Belirtisiz Tanımlık (Article), Dişil, Yalın Hâli (Nominative), Tekil
Temel Anlam
Dişil kelimelerin başına gelen belirteç (o, dişil tanımlık)
Etimoloji
Hint-Avrupa kökenli işaret zamirinden türemiştir.
Septuaginta'da Kullanımı
Dişil isimleri belirginleştirmek için kullanılan standart gramer ögesi.