Septuaginta
Özdeyişler 15
1Öfke bilgeleri bile yok eder, ama boyun eğen bir yanıt gazabı yatıştırır; kırıcı bir söz ise öfkeleri alevlendirir.
2Bilgelerin dili güzel şeyleri iyi bilir, ama akılsızların ağzı kötülükleri ilan eder.
3Rab'bin gözleri her yerdedir; hem kötüleri hem de iyileri gözetlerler.
4Dilin şifası yaşam ağacıdır, onu muhafaza eden ise ruhla doldurulacaktır.
5Akılsız babasının terbiyesini küçümser, ama buyrukları koruyan daha ihtiyatlı olur.
6Bollaşan doğrulukta büyük bir güç vardır, ama tanrısızlar kökünden sökülerek yeryüzünden yok olacaklardır; doğruların evlerinde büyük bir güç vardır, ama kötülerin ürünleri yok olup gidecektir.
7Bilgelerin dudakları algıyla bağlanmıştır, ama akılsızların yüreği güvenli değildir.
8Kötülerin kurbanları Rab'be iğrençliktir, ama yollarını doğrultanların duaları O'nun katında kabul görür.
9Kötünün yolları Rab'be iğrençliktir, ama O doğruluğun peşinden koşanları sever.
10Masumun terbiyesi yoldan geçenler tarafından bilinir, ama azarlardan nefret edenler utanç içinde can verirler.
11Hades ve yıkım Rab'bin önünde apaçıktır; insanların yürekleri nasıl açık olmasın?
12Terbiyesiz kişi kendisini azarlayanları sevmeyecektir, bilgelerle de bir araya gelmeyecektir.
13Sevinen bir yüreğin yüzü ışıldar, ama acılar içindeki yüreğin yüzü somurtur.
14Dosdoğru yürek bilgiyi arar, ama terbiyesizlerin ağzı kötülükleri tadacaktır.
15Kötülerin gözleri her zaman kötülükleri bekler, ama iyi olanlar her zaman huzur bulurlar.
16Rab korkusuyla birlikte olan küçük bir pay, korkusuzca sahip olunan büyük hazinelerden daha iyidir.
17Sevgi ve lütuf için sebzelerle yapılan bir ağırlama, nefret eşliğindeki besili danaların sunulmasından daha iyidir.
18Öfkeli adam kavgalar hazırlar, ama sabırlı adam başlamak üzere olan kavgayı bile yatıştırır. 18α Sabırlı adam davaları söndürecektir, ama kötü kişi onları daha da alevlendirir.
19Tembellerin yolları dikenlerle kaplanmıştır, ama yiğitlerin yolları düzleşmiş patikalardır.
20Bilge oğul babasını sevindirir, ama akılsız oğul kendi annesini küçümser.
21Akılsızın patikaları akıldan yoksundur, ama sağduyulu adam yolunu doğrultarak yürür.
22Meclislere saygı göstermeyenler tasarıları ertelerler, ama danışanların yüreğinde öğüt kalıcı olur.
23Kötü kişi o öğüde asla itaat etmeyecektir, toplum için ne uygun ne de iyi bir söz söyleyecektir.
24Yaşam yolları anlayışlı kişinin düşünceleridir; öyle ki, Hades'ten sapıp kurtulsun.
25Rab küstahların evlerini yıkar, ama dul kadının sınırını sağlamlaştırır.
26Haksız düşünce Rab'be iğrençliktir, ama temiz olanların sözleri saygındır.
27Rüşvet alan kendisini helak eder, ama rüşvet almaktan nefret eden kurtulur. 27α Sadakalarla ve sadakatle günahlar temizlenir, Rab korkusuyla da herkes kötülükten uzaklaşır.
28Doğruların yürekleri sadakati tasarlar, ama kötülerin ağzı kötülükle yanıt verir. 28α Doğru insanların yolları Rab katında kabul görür, onlar aracılığıyla düşmanlar bile dost olurlar.
29Tanrı kötülerden uzaktadır, ama doğruların dualarını işitir. 29α Doğrulukla kazanılan az bir kazanç, haksızlıkla elde edilen bol üründen daha iyidir. 29β İnsan yüreğinde doğru olanı tasarlasın ki, adımları Tanrı tarafından doğrultulsun.
30Güzel şeyleri gören göz yüreği sevindirir, iyi haber ise kemikleri semirtir.
031
32Terbiyeyi reddeden kendinden nefret eder, ama azarlara kulak veren kendi canını sever.
33Tanrı korkusu terbiye ve bilgeliktir; onurun başlangıcı da ona yanıt vermek olacaktır.
1ΟΡΓΗ ἀπόλλυσι καὶ φρονίμους, ἀπόκρισις δὲ ὑποπίπτουσα ἀποστρέφει θυμόν, λόγος δὲ λυπηρὸς ἐγείρει ὀργάς.
2γλῶσσα σοφῶν καλὰ ἐπίσταται, στόμα δὲ ἀφρόνων ἀναγγέλλει κακά.
3ἐν παντὶ τόπῳ ὀφθαλμοὶ Κυρίου, σκοπεύουσι κακούς τε καὶ ἀγαθούς.
4ἴασις γλώσσης δένδρον ζωῆς, ὁ δὲ συντηρῶν αὐτὴν πλησθήσεται πνεύματος,
5ἄφρων μυκτηρίζει παιδείαν πατρός, ὁ δὲ φυλάσσων ἐντολὰς πανουργότερος.
6ἐν πλεοναζούσῃ δικαιοσύνῃ ἰσχὺς πολλή, οἱ δὲ ἀσεβεῖς ὁλόρριζοι ἐκ γῆς ἀπολοῦνται. οἴκοις δικαίων ἰσχὺς πολλή, καρποὶ δὲ ἀσεβῶν ἀπολοῦνται.
7χείλη σοφῶν δέδεται αἰσθήσει, καρδία δὲ ἀφρόνων οὐκ ἀσφαλεῖς.
8θυσίαι ἀσεβῶν βδέλυγμα Κυρίῳ, εὐχαὶ δὲ κατευθυνόντων δεκταὶ παρ᾿ αὐτῷ.
9βδέλυγμα Κυρίῳ ὁδοὶ ἀσεβοῦς, διώκοντας δὲ δικαιοσύνην ἀγαπᾷ.
10παιδεία ἀκάκου γνωρίζεται ὑπὸ τῶν παριόντων, οἱ δὲ μισοῦντες ἐλέγχους τελευτῶσιν αἰσχρῶς.
11ᾅδης καὶ ἀπώλεια φανερὰ παρὰ τῷ Κυρίῳ· πῶς οὐχὶ καὶ αἱ καρδίαι τῶν ἀνθρώπων;
12οὐκ ἀγαπήσει ἀπαίδευτος τοὺς ἐλέγχοντας αὐτόν, μετὰ δὲ σοφῶν οὐχ ὁμιλήσει.
13καρδίας εὐφραινομένης πρόσωπον θάλλει, ἐν δὲ λύπαις οὔσης σκυθρωπάζει.
14καρδία ὀρθὴ ζητεῖ αἴσθησιν, στόμα δὲ ἀπαιδεύτων γνώσεται κακά.
15πάντα τὸν χρόνον οἱ ὀφθαλμοὶ τῶν κακῶν προσδέχονται κακά, οἱ δὲ ἀγαθοὶ ἡσυχάζουσι διαπαντός.
16κρεῖσσον μικρὰ μερὶς μετὰ φόβου Κυρίου ἢ θησαυροὶ μεγάλοι μετὰ ἀφοβίας.
17κρείσσων ξενισμὸς μετὰ λαχάνων πρὸς φιλίαν καὶ χάριν ἢ παράθεσις μόσχων μετὰ ἔχθρας.
18ἀνὴρ θυμώδης παρασκευάζει μάχας, μακρόθυμος δὲ καὶ τὴν μέλλουσαν καταπραΰνει. 18α μακρόθυμος ἀνὴρ κατασβέσει κρίσεις, ὁ δὲ ἀσεβὴς ἐγείρει μᾶλλον.
19ὁδοὶ ἀεργῶν ἐστρωμέναι ἀκάνθαις, αἱ δὲ τῶν ἀνδρείων τετριμμέναι.
20υἱὸς σοφὸς εὐφραίνει πατέρα, υἱὸς δὲ ἄφρων μυκτηρίζει μητέρα αὐτοῦ.
21ἀνοήτου τρίβοι ἐνδεεῖς φρενῶν, ἀνὴρ δὲ φρόνιμος κατευθύνων πορεύεται.
22ὑπερτίθενται λογισμοὺς οἱ μὴ τιμῶντες συνέδρια, ἐν δὲ καρδίαις βουλευομένων μένει βουλή.
23οὐ μὴ ὑπακούσῃ ὁ κακὸς αὐτῇ, οὐδὲ μὴ εἴπῃ καίριόν τι καὶ καλὸν τῷ κοινῷ.
24ὁδοὶ ζωῆς διανοήματα συνετοῦ, ἵνα ἐκκλίνας ἐκ τοῦ ᾅδου σωθῇ.
25οἴκους ὑβριστῶν κατασπᾷ Κύριος, ἐστήρισε δὲ ὅριον χήρας.
26βδέλυγμα Κυρίῳ λογισμὸς ἄδικος, ἁγνῶν δὲ ῥήσεις σεμναί.
27ἐξόλλυσιν ἑαυτὸν ὁ δωρολήπτης, ὁ δὲ μισῶν δώρων λήψεις σώζεται. 27α [ἐλεημοσύναις καὶ πίστεσιν ἀποκαθαίρονται ἁμαρτίαι,] τῷ δὲ φόβῳ Κυρίου ἐκκλίνει πᾶς ἀπὸ κακοῦ. (Μασ. Ι´, 6)
28καρδίαι δικαίων μελετῶσι πίστεις, στόμα δὲ ἀσεβῶν ἀποκρίνεται κακά. 28α δεκταὶ παρὰ Κυρίῳ ὁδοὶ ἀνθρώπων δικαίων, διὰ δὲ αὐτῶν καὶ οἱ ἐχθροὶ φίλοι γίνονται. (Μασ. Ι´, 7)
29μακρὰν ἀπέχει ὁ Θεὸς ἀπὸ ἀσεβῶν, εὐχαῖς δὲ δικαίων ἐπακούει. 29α κρείσσων ὀλίγη λῆψις μετὰ δικαιοσύνης ἢ πολλὰ γεννήματα μετὰ ἀδικίας. (Μασ. Ι´, 8) 29β καρδία ἀνδρὸς λογιζέσθω δίκαια, ἵνα ὑπὸ τοῦ Θεοῦ διορθωθῇ τὰ διαβήματα αὐτοῦ. (Μασ. Ι´, 9)
30θεωρῶν ὀφθαλμὸς καλὰ εὐφραίνει καρδίαν, φήμη δὲ ἀγαθὴ πιαίνει ὀστᾶ.
031
32ὃς ἀπωθεῖται παιδείαν, μισεῖ ἑαυτόν, ὁ δὲ τηρῶν ἐλέγχους ἀγαπᾷ ψυχὴν αὐτοῦ.
33φόβος Θεοῦ παιδεία καὶ σοφία, καὶ ἀρχὴ δόξης ἀποκριθήσεται αὐτῇ.
1Anger slays even wise men; yet a submissive answer turns away wrath: but a grievous word stirs up anger.
2The tongue of the wise knows what is good: but the mouth of the foolish tells out evil things.
3The eyes of the Lord behold both the evil and the good in every place.
4The wholesome tongue is a tree of life, and he that keeps it shall be filled with understanding.
5A fool scorns his father’s instruction; but he that keeps his commandments is more prudent.
6In abounding righteousness is great strength: but the ungodly shall utterly perish from the earth. In the houses of the righteous is much strength: but the fruits of the ungodly shall perish.
7The lips of the wise are bound by discretion: but the hearts of the foolish are not safe.
8The sacrifices of the ungodly are an abomination to the Lord; but the prayers of them that walk honestly are acceptable with him.
9The ways of an ungodly [man] are an abomination to the Lord; but he loves those that follow after righteousness.
10The instruction of the simple is known by them that pass by; but they that hate reproofs die disgracefully.
11Hell and destruction are manifest to the Lord; how shall not also be the hearts of men?
12An uninstructed person will not love those that reprove him; neither will he associate with the wise.
13When the heart rejoices the countenance is cheerful; but when it is in sorrow, [the countenance] is sad.
14An upright heart seeks discretion; but the mouth of the uninstructed will experience evils.
15The eyes of the wicked are always looking for evil things; but the good are always quiet.
16Better is a small portion with the fear of the Lord, than great treasures without the fear [of the Lord].
17Better is an entertainment of herbs with friendliness and kindness, than a feast of calves, with enmity.
18A passionate man stirs up strife; but [he that is] slow to anger appeases even a rising one. 18α A man slow to anger will extinguish quarrels; but an ungodly man rather stirs [them] up.
19The ways of sluggards are strewn with thorns; but those of the diligent are made smooth.
20A wise son gladdens [his] father; but a foolish son sneers at his mother.
21The ways of a foolish man are void of sense; but a wise man proceeds on his way aright.
22They that honour not councils put off deliberation; but counsel abides in the hearts of counsellors.
23A bad man will by no means attend to counsel; neither will he say anything seasonable, or good for the common [weal].
24The thoughts of the wise are ways of life, that he may turn aside and escape from hell.
25The Lord pulls down the houses of scorners; but he establishes the border of the widow.
26An unrighteous thought is abomination to the Lord; but the sayings of the pure are held in honour.
27A receiver of bribes destroys himself; but he that hates the receiving of bribes is safe. [27α By alms and by faithful dealings sins are purged away;] but by the fear of the Lord every one departs from evil [Proverbs 10,
6(MT)].
28The hearts of the righteous meditate faithfulness; but the mouth of the ungodly answers evil things. 28α The ways of righteous men are acceptable with the Lord; and through them even enemies become friends. [Proverbs 10,
7(MT)]
29God is far from the ungodly; but he hearkens to the prayers of the righteous. 29α Better are small receipts with righteousness, than abundant fruits with unrighteousness. [Proverbs 10,
8(MT)] 29β Let the heart of a man think justly, that his steps may be rightly ordered of God. [Proverbs 10,
9(MT)]
30The eye that sees rightly rejoices the heart; and a good report fattens the bones.
031
32He that rejects instruction hates himself; but he that minds reproofs loves his soul.
33The fear of the Lord is instruction and wisdom; and the highest honour will correspond therewith.
Açıklamalar
- Ayet 1
Grekçe metindeki "hypopiptousa" (boyun eğen) kelimesi, Helenistik dönemde sosyal hiyerarşideki saygılı ve yatıştırıcı duruşu simgeler.
- Ayet 6
Masoretik metinde tek bir dize olan bu kısım, Septuaginta'da teolojik vurguyu artırmak amacıyla iki farklı paralel dize halinde genişletilmiştir.
- Ayet 11
Grek kültüründeki yeraltı dünyası "Hades", İbrani kozmolojisindeki ölüler diyarı "Şeol" kavramının karşılığı olarak metne dahil edilmiştir.
- Ayet 17
Grek kültüründeki konukseverlik (xenismos) ve dostluk (philia) ilişkileri, İbrani bilgelik edebiyatındaki aile içi huzur temasıyla harmanlanmıştır.
- Ayet 0
27a Ayet için açıklamalar: Masoretik metin Süleyman'ın Özdeyişleri 16:6 ayetine denk gelen bu kısım, Septuaginta'da 15. bölümün içine teolojik bir ekleme olarak yerleştirilmiştir.
- Ayet 0
28a Ayet için açıklamalar: Masoretik metin Süleyman'ın Özdeyişleri 16:7 ayetine denk gelen bu dize, Septuaginta'da ahlaki nedensellik ilişkisini vurgulamak için buraya taşınmıştır.
- Ayet 0
29a Ayet için açıklamalar: Masoretik metin Süleyman'ın Özdeyişleri 16:8 ayetine denk gelen bu dize, adalet ve kazanç dengesini Helenistik etik bağlamında yeniden formüle eder.
- Ayet 0
29β Ayet için açıklamalar: Masoretik metin Süleyman'ın Özdeyişleri 16:9 ayetine denk gelen bu dize, insanın özgür iradesi ile ilahi takdir arasındaki ilişkiyi edilgen yapıyla vurgular.