Septuaginta
4. Krallar 14
1İsrail Kralı Yehoahaz oğlu Yoaş’ın krallığının ikinci yılında, Yahuda Kralı Yoaş oğlu Amasyas tahta çıktı.
2Tahta çıktığında yirmi beş yaşındaydı ve Yeruşalim’de yirmi dokuz yıl krallık yaptı; annesinin adı Yeruşalim kökenli Yoadim’di.
3Rabbin gözünde doğru olanı yaptı, ancak atası Davut kadar değil; bütünüyle babası Yoaş’ın yapmış olduğu her şeye göre davrandı.
4Ne var ki yüksek yerlerdeki tapınakları ortadan kaldırmadı; halk hâlâ o yüksek yerlerde kurban kesip buhur yakmaya devam ediyordu.
5Krallık kendi elinde güç kazandığında, babası olan kralı katleden uşaklarını öldürdü.
6Ancak katillerin çocuklarını öldürmedi; Musa’nın yasalar kitabında yazılı olan ve Rabbin, "Babalar çocukları için ölmeyecek, çocuklar da babaları için ölmeyecek; aksine her biri kendi günahı yüzünden ölecektir" diyerek buyurduğu kurala sadık kaldı.
7Gaimela’da on bin Edomluyu kılıçtan geçiren ve savaşta Petra’yı ele geçirip adını bugüne dek kalan Kathoel olarak değiştiren oydu.
8O zaman Amasyas, Yehu oğlu Yehoahaz oğlu İsrail Kralı Yoaş’a, "Gel, yüz yüze gelelim" diyerek elçiler gönderdi.
9İsrail Kralı Yoaş, Yahuda Kralı Amasyas’a şu yanıtı gönderdi: "Lübnan’daki diken çalı, Lübnan’daki sedir ağacına, 'Kızını oğluma eş olarak ver' diye haber yolladı; fakat Lübnan’daki kırın vahşi hayvanları geçip o dikeni çiğneyip ezdiler.
10Edom’u bozguna uğrattın diye yüreğin seni kibirlendirdi; evinde oturup bununla onurlan, neden kendi felaketini hazırlayıp hem kendinin hem de Yahuda’nın yıkımına yol açacak bir çekişmeye giresin?"
11Fakat Amasyas dinlemedi. Bunun üzerine İsrail Kralı Yoaş sefere çıktı; kendisi ve Yahuda Kralı Amasyas, Yahuda sınırları içindeki Beyt-Şemeş’te karşı karşıya geldiler.
12Yahuda, İsrail önünde bozguna uğradı ve her adam kendi çadırına kaçtı.
13İsrail Kralı Yoaş, Ahazyas oğlu Yoaş oğlu Yahuda Kralı Amasyas’ı Beyt-Şemeş’te esir aldı; ardından Yeruşalim’e girerek Yeruşalim surunun Efrayim Kapısı’ndan Köşe Kapısı’na kadar olan dört yüz arşınlık kısmını yıktı.
14Rabbin tapınağında ve kral sarayının hazinelerinde bulunan bütün altını, gümüşü, tüm kapları ve rehineleri alarak Samiriye’ye döndü.
15Yoaş’ın yaptığı diğer işler, gösterdiği güç ve Yahuda Kralı Amasyas ile yaptığı savaş, İsrail krallarının tarihler kitabında yazılı değil midir?
16Yoaş ölüp atalarına kavuştu ve Samiriye’de İsrail krallarının yanına gömüldü; yerine oğlu Yarobam kral oldu.
17Yahuda Kralı Yoaş oğlu Amasyas, Yehoahaz oğlu İsrail Kralı Yoaş’ın ölümünden sonra on beş yıl daha yaşadı.
18Amasyas’ın yaptığı diğer işler Yahuda krallarının tarihler kitabında yazılı değil midir?
19Yeruşalim’de ona karşı bir suikast çetesi kuruldu; o da Lakiş’e kaçtı. Fakat arkasından Lakiş’e adamlar göndererek onu orada katlettiler.
20Cenazesini atlar üzerinde getirdiler ve Yeruşalim’de, Davut’un kentinde atalarının yanına gömdüler.
21Bütün Yahuda halkı, henüz on altı yaşında olan Azaryas’ı alıp babası Amasyas’ın yerine kral ilan etti.
22Kral atalarına kavuştuktan sonra, Ailoth’u yeniden inşa edip Yahuda’ya geri kazandıran oydu.
23Yahuda Kralı Yoaş oğlu Amasyas’ın krallığının on beşinci yılında, Yoaş oğlu Yarobam Samiriye’de İsrail üzerinde kral oldu ve kırk bir yıl krallık yaptı.
24Rabbin gözünde kötü olanı yaptı; Nebat oğlu Yarobam’ın İsrail’i sürüklediği günahların hiçbirinden uzaklaşmadı.
25İsrail’in Tanrısı Rabbin, Gethchopher’li peygamber Amathi oğlu kulu Yunus aracılığıyla bildirdiği söz uyarınca, İsrail sınırını Emath girişinden Araba Denizi’ne kadar yeniden ele geçiren oydu.
26Çünkü Rab, İsrail’in çektiği acının son derece şiddetli olduğunu, kuşatılmış ve çaresiz kalmış kimselerin tükendiğini ve İsrail’e yardım edecek hiç kimsenin bulunmadığını gördü.
27Rab, İsrail’in soyunu göklerin altından tamamen silmeyi amaçlamamıştı; bu yüzden onları Yoaş oğlu Yarobam’ın eliyle kurtardı.
28Yarobam’ın yaptığı diğer işler, gösterdiği bütün güç, nasıl savaştığı, Şam’ı ve Emath’ı İsrail’deki Yahuda’ya nasıl geri kazandırdığı, İsrail krallarının tarihler kitabında yazılı değil midir?
29Yarobam ölüp atalarına, İsrail krallarına kavuştu; yerine oğlu Zekeriya kral oldu.
1ΕΝ ἔτει δευτέρῳ τῷ ᾿Ιωὰς υἱῷ ᾿Ιωάχαζ βασιλεῖ ᾿Ισραὴλ καὶ ἐβασίλευσεν ᾿Αμεσσίας υἱὸς ᾿Ιωὰς βασιλεὺς ᾿Ιούδα.
2υἱὸς εἴκοσι καὶ πέντε ἐτῶν ἦν ἐν τῷ βασιλεύειν αὐτὸν καὶ εἴκοσι καὶ ἐννέα ἔτη ἐβασίλευσεν ἐν ῾Ιερουσαλήμ, καὶ ὄνομα τῆς μητρὸς αὐτοῦ ᾿Ιωαδὶμ ἐξ ῾Ιερουσαλήμ.
3καὶ ἐποίησε τὸ εὐθὲς ἐν ὀφθαλμοῖς Κυρίου, πλὴν οὐχ ὡς Δαυὶδ ὁ πατὴρ αὐτοῦ· κατὰ πάντα ὅσα ἐποίησεν ᾿Ιωὰς ὁ πατὴρ αὐτοῦ, ἐποίησε·
4πλὴν τὰ ὑψηλὰ οὐκ ἐξῇρεν, ἔτι ὁ λαὸς ἐθυσίαζε καὶ ἐθυμίων ἐν τοῖς ὑψηλοῖς.
5καὶ ἐγένετο ὅτε κατίσχυεν ἡ βασιλεία ἐν χειρὶ αὐτοῦ, καὶ ἐπάταξε τοὺς δούλους αὐτοῦ τοὺς πατάξαντας τὸν πατέρα αὐτοῦ·
6καὶ τοὺς υἱοὺς τῶν παταξάντων οὐκ ἐθανάτωσε, καθὼς γέγραπται ἐν βιβλίῳ νόμων Μωυσῆ, ὡς ἐνετείλατο Κύριος λέγων· οὐκ ἀποθανοῦνται πατέρες ὑπὲρ υἱῶν, καὶ υἱοὶ οὐκ ἀποθανοῦνται ὑπὲρ πατέρων, ὅτι ἀλλ᾿ ἢ ἕκαστος ἐν ταῖς ἁμαρτίαις αὐτοῦ ἀποθανεῖται.
7αὐτὸς ἐπάταξε τὴν ᾿Εδὼμ ἐν Γαιμελὲ δέκα χιλιάδας καὶ συνέλαβε τὴν Πέτραν ἐν τῷ πολέμῳ καὶ ἐκάλεσε τὸ ὄνομα αὐτῆς Καθοὴλ ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης.
8τότε ἀπέστειλεν ᾿Αμεσσίας ἀγγέλους πρὸς ᾿Ιωὰς υἱὸν ᾿Ιωάχαζ υἱοῦ ᾿Ιοὺ βασιλέως ᾿Ισραὴλ λέγων· δεῦρο ὀφθῶμεν προσώποις.
9καὶ ἀπέστειλεν ᾿Ιωὰς βασιλεὺς ᾿Ισραὴλ πρὸς ᾿Αμεσσίαν βασιλέα ᾿Ιούδα λέγων· ὁ ἄκαν ὁ ἐν τῷ Λιβάνῳ ἀπέστειλε πρὸς τὴν κέδρον τὴν ἐν τῷ Λιβάνῳ λέγων· δὸς τὴν θυγατέρα σου τῷ υἱῷ μου εἰς γυναῖκα· καὶ διῆλθον τὰ θηρία τοῦ ἀγροῦ τὰ ἐν τῷ Λιβάνῳ καὶ συνεπάτησαν τὴν ἄκανα.
10τύπτων ἐπάταξας τὴν ᾿Ιδουμαίαν, καὶ ἐπῇρέ σε καρδία σου· ἐνδοξάσθητι καθήμενος ἐν τῷ οἴκῳ σου, καὶ ἱνατί ἐρίζεις ἐν κακίᾳ σου; καὶ πεσῇ σὺ καὶ ᾿Ιούδας μετὰ σοῦ.
11καὶ οὐκ ἤκουσεν ᾿Αμεσσίας. καὶ ἀνέβη ᾿Ιωὰς βασιλεὺς ᾿Ισραήλ, καὶ ὤφθησαν προσώποις αὐτὸς καὶ ᾿Αμεσσίας βασιλεὺς ᾿Ιούδα ἐν Βαιθσαμὺς τῇ τοῦ ᾿Ιούδα·
12καὶ ἔπταισεν ᾿Ιούδας ἀπὸ προσώπου ᾿Ισραήλ, καὶ ἔφυγεν ἀνὴρ εἰς τὸ σκήνωμα αὐτοῦ·
13καὶ τὸν ᾿Αμεσσίαν υἱὸν ᾿Ιωὰς υἱοῦ ᾿Οχοζίου συνέλαβεν ᾿Ιωὰς βασιλεὺς ᾿Ισραὴλ ἐν Βαιθσαμύς. καὶ ἦλθεν εἰς ῾Ιερουσαλὴμ καὶ καθεῖλεν ἐν τῷ τείχει ῾Ιερουσαλὴμ ἐν τῇ πύλῃ ᾿Εφραὶμ ἕως πύλης τῆς γωνίας τετρακοσίους πήχεις·
14καὶ ἔλαβεν τὸ χρυσίον καὶ τὸ ἀργύριον καὶ πάντα τὰ σκεύη τὰ εὑρεθέντα ἐν οἴκῳ Κυρίου καὶ ἐν θησαυροῖς οἴκου τοῦ βασιλέως καὶ τοὺς υἱοὺς τῶν συμμίξεων καὶ ἀπέστρεψεν εἰς Σαμάρειαν.
15καὶ τὰ λοιπὰ τῶν λόγων ᾿Ιωάς, ὅσα ἐποίησεν ἐν δυναστείᾳ αὐτοῦ, ἃ ἐπολέμησε μετὰ ᾿Αμεσσίου βασιλέως ᾿Ιούδα, οὐχὶ ταῦτα γεγραμμένα ἐπὶ βιβλίῳ λόγων τῶν ἡμερῶν τοῖς βασιλεῦσιν ᾿Ισραήλ;
16καὶ ἐκοιμήθη ᾿Ιωὰς μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ καὶ ἐτάφη ἐν Σαμαρείᾳ μετὰ τῶν βασιλέων ᾿Ισραήλ, καὶ ἐβασίλευσεν ῾Ιεροβοὰμ υἱὸς αὐτοῦ ἀντ᾿ αὐτοῦ.
17καὶ ἔζησεν ᾿Αμεσσίας υἱὸς ᾿Ιωὰς βασιλεὺς ᾿Ιούδα μετὰ τὸ ἀποθανεῖν ᾿Ιωὰς υἱὸν ᾿Ιωάχαζ βασιλέα ᾿Ισραὴλ πεντεκαίδεκα ἔτη.
18καὶ τὰ λοιπὰ τῶν λόγων ᾿Αμεσσίου καὶ πάντα, ὅσα ἐποίησεν, οὐχὶ ταῦτα γεγραμμένα ἐπὶ βιβλίῳ λόγων τῶν ἡμερῶν τοῖς βασιλεῦσιν ᾿Ιούδα;
19καὶ συνεστράφησαν ἐπ᾿ αὐτὸν σύστρεμμα ἐν ῾Ιερουσαλήμ, καὶ ἔφυγεν εἰς Λαχίς· καὶ ἀπέστειλαν ὀπίσω αὐτοῦ εἰς Λαχὶς καὶ ἐθανάτωσαν αὐτὸν ἐκεῖ.
20καὶ ᾖραν αὐτὸν ἐφ᾿ ἵππων, καὶ ἐτάφη ἐν ῾Ιερουσαλὴμ μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ ἐν πόλει Δαυίδ.
21καὶ ἔλαβε πᾶς ὁ λαὸς ᾿Ιούδα τὸν ᾿Αζαρίαν —καὶ αὐτὸς υἱὸς ἑκκαίδεκα ἐτῶν— καὶ ἐβασίλευσαν αὐτὸν ἀντὶ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ᾿Αμεσσίου.
22αὐτὸς ᾠκοδόμησε τὴν Αἰλὼθ καὶ ἐπέστρεψεν αὐτὴν τῷ ᾿Ιούδᾳ μετὰ τὸ κοιμηθῆναι τὸν βασιλέα μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ.
23᾿Εν ἔτει πεντεκαιδεκάτῳ τοῦ ᾿Αμεσσίου υἱῷ ᾿Ιωὰς βασιλεῖ ᾿Ιούδα ἐβασίλευσεν ῾Ιεροβοὰμ υἱὸς ᾿Ιωὰς ἐπὶ ᾿Ισραὴλ ἐν Σαμαρείᾳ τεσσαράκοντα καὶ ἓν ἔτος.
24καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου· οὐκ ἀπέστη ἀπὸ πασῶν ἁμαρτιῶν ῾Ιεροβοὰμ υἱοῦ Ναβάτ, ὃς ἐξήμαρτε τὸν ᾿Ισραήλ.
25αὐτὸς ἀπέστησε τὸ ὅριον ᾿Ισραὴλ ἀπὸ εἰσόδου Αἰμὰθ ἕως τῆς θαλάσσης τῆς ῎Αραβα κατὰ τὸ ῥῆμα Κυρίου Θεοῦ ᾿Ισραήλ, ὃ ἐλάλησεν ἐν χειρὶ δούλου αὐτοῦ ᾿Ιωνᾶ υἱοῦ ᾿Αμαθὶ τοῦ προφήτου τοῦ ἐν Γεθχοφέρ.
26ὅτι εἶδε Κύριος τὴν ταπείνωσιν ᾿Ισραὴλ πικρὰν σφόδρα καὶ ὀλιγοστοὺς συνεχομένους καὶ ἐσπανισμένους καὶ ἐγκαταλελειμμένους, καὶ οὐκ ἦν ὁ βοηθῶν τῷ ᾿Ισραήλ.
27καὶ οὐκ ἐλάλησε Κύριος ἐξαλεῖψαι τὸ σπέρμα ᾿Ισραὴλ ὑποκάτωθεν τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἔσωσεν αὐτοὺς διὰ χειρὸς ῾Ιεροβοὰμ υἱοῦ ᾿Ιωάς.
28καὶ τὰ λοιπὰ τῶν λόγων ῾Ιεροβοὰμ καὶ πάντα, ὅσα ἐποίησε, καὶ αἱ δυναστεῖαι αὐτοῦ, ὅσα ἐπολέμησε καὶ ὅσα ἐπέστρεψε τὴν Δαμασκὸν καὶ τὴν Αἰμὰθ τῷ ᾿Ιούδᾳ ἐν ᾿Ισραήλ, οὐχὶ ταῦτα γεγραμμένα ἐπὶ βιβλίῳ λόγων τῶν ἡμερῶν τοῖς βασιλεῦσιν ᾿Ισραήλ;
29καὶ ἐκοιμήθη ῾Ιεροβοὰμ μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ μετὰ βασιλέων ᾿Ισραήλ, καὶ ἐβασίλευσε Ζαχαρίας υἱὸς αὐτοῦ ἀντ᾿ αὐτοῦ.
1In the second year of Joas the son of Joachaz king of Israel, did Amessias also the son of Joas the king of Juda begin to reign.
2Twenty and five years old was he when he began to reign, and he reigned twenty and nine years in Jerusalem: and his mother’s name [was] Joadim of Jerusalem.
3And he did that which was right in the sight of the Lord, but not as David his father: he did according to all things that his father Joas did.
4Only he removed not the high places: as yet the people sacrificed and burnt incense on the high places.
5And it came to pass when the kingdom was established in his hand, that he slew his servants that had slain the king his father.
6But he slew not the sons of those that had slain him; according as it is written in the book of the laws of Moses, as the Lord gave commandment, saying, The fathers shall not be put to death for the children, and the children shall not be put to death for the fathers; but every one shall die for his own sins.
7He smote of Edom ten thousand in the valley of salt, and took the Rock in the war, and called its name Jethoel until this day.
8Then Amessias sent messengers to Joas son of Joachaz son of Ju king of Israel, saying, Come, let us look one another in the face.
9And Joas the king of Israel sent to Amessias king of Juda, saying, The thistle that was in Libanus sent to the cedar that was in Libanus, saying, Give my daughter to thy son to wife: and the wild beasts of the field that were in Libanus passed by and trod down the thistle.
10Thou hast smitten and wounded Edom, and thy heart has lifted thee up: stay at home and glorify thyself; for wherefore art thou quarrelsome to thy hurt? So [both] thou wilt fall and Juda with thee.
11Nevertheless Amessias hearkened not: so Joas king of Israel went up, and he and Amessias king of Juda looked one another in the face in Baethsamys of Juda.
12And Juda was overthrown before Israel, and [every] man fled to his tent.
13And Joas king of Israel took Amessias the son of Joas the son of Ochozias, in Baethsamys; and he came to Jerusalem, and broke down the wall of Jerusalem, [beginning] at the gate of Ephraim as far as the gate of the corner, four hundred cubits.
14And he took the gold, ad the silver, and all the vessels that were found in the house of the Lord, and in the treasures of the king’s house, and the hostages, and returned to Samaria.
15And the rest of the acts of Joas, [even] all that he did in his might, how he warred with Amessias king of Juda, are not these things written in the book of the chronicles of the kings of Israel?
16And Joas slept with his fathers, and was buried in Samaria with the kings of Israel; and Jeroboam his son reigned in his stead.
17And Amessias the son of Joas king of Juda lived after the death of Joas son of Joachaz king of Israel fifteen years.
18And the rest of the acts of Amessias, and all that he did, [are] not these written in the book of the chronicles of the kings of Juda?
19And they formed a conspiracy against him in Jerusalem, and he fled to Lachis: and they sent after him to Lachis, and slew him there.
20And they brought him upon horses; and he was buried in Jerusalem with his fathers in the city of David.
21And all the people of Juda took Azarias, and he was sixteen years old, and made him king in the room of his father Amessias.
22He built Aeloth, and restored it to Juda, after the king slept with his fathers.
23In the fifteenth year of Amessias son of Joas king of Juda began Jeroboam son of Joas to reign over Israel in Samaria forty and one years.
24And he did that which was evil in the sight of the Lord: he departed not from all the sins of Jeroboam the son of Nabat, who led Israel to sin.
25He recovered the coast of Israel from the entering in of Aemath to the sea of Araba, according to the word of the Lord God of Israel, which he spoke by his servant Jonas the son of Amathi, the prophet of Gethchopher.
26For the Lord saw [that] the affliction of Israel [was] very bitter, and that they were few in number, straitened and in want, and destitute, and Israel had no helper.
27And the Lord said that he would not blot out the seed of Israel from under heaven; so he delivered them by the hand of Jeroboam the son of Joas.
28And the rest of the acts of Jeroboam and all that he did, and his mighty deeds, which he achieved in war, and how he recovered Damascus and Aemath to Juda in Israel, [are] not these things written in the book of the chronicles of the kings of Israel?
29And Jeroboam slept with his fathers, even with the kings of Israel; and Zacharias his son reigned in his stead.
Açıklamalar
- Ayet 4
Grekçe metindeki "ta hypsela" (yüksek yerler) ifadesi, Kenan kökenli yerel kült merkezlerini ve sunakları tanımlayan teknik bir terimdir.
- Ayet 7
Masoretik metindeki "Sela" (Kaya) ismi, Septuaginta'da doğrudan Grekçe karşılığı olan "Petra" kelimesiyle tercüme edilmiştir.
- Ayet 14
Grekçe metindeki "tous hyious ton symmixeon" (karışımların oğulları) ifadesi, Masoretik metindeki "rehineler" (taarubot) kelimesinin lafzi ve sıra dışı bir tercümesidir.
- Ayet 26
İbranice metindeki "atsur ve azuv" (köle ve özgür) deyimi, Septuaginta çevirmenleri tarafından Grek dünyasının sosyal gerçekliğine uyarlanarak "kuşatılmış ve terk edilmiş" şeklinde aktarılmıştır.