Sirak 1

¹Yasa, peygamberler ve onların ardından gelen diğer yazılar aracılığıyla bize birçok ve büyük değerler bahşedilmiştir; bunlardan ötürü İsrail'i eğitim ve bilgelik hususunda övmek bir gerekliliktir. Sadece bu metinleri bizzat okuyanların derin bilgi sahibi olması yetmez, öğrenmeye hevesli olanların da hem hitabetleriyle hem de yazılarıyla dışarıdaki pagan dünyasına yararlı olabilmesi gerekir. Büyükbabam İsa, kendini Yasa'yı, peygamberleri ve atalarımızın diğer kitaplarını okumaya fazlasıyla adadıktan ve bunlarda tam bir yetkinlik kazandıktan sonra, öğrenmeye hevesli olanların bu konulara vakıf olarak Yasa'ya uygun bir yaşam sürmek suretiyle çok daha fazla ilerleme kaydedebilmeleri için, kendisi de eğitim ve bilgeliğe dair bir şeyler yazmaya yöneldi. Bu nedenle, bu kitabı iyi niyetle ve dikkatle okumanızı ve çevirmek için emek verdiğimiz bazı sözcükleri tam olarak aktarmakta yetersiz kaldığımızı düşündüğünüz yerlerde bizi hoş görmenizi rica ederim. Çünkü İbranice söylenen şeyler, başka bir dile çevrildiğinde aynı güce sahip olmaz. Sadece bu kitap değil, Yasa'nın kendisi, peygamberlikler ve diğer kitaplar da kendi dillerinde okunduğunda azımsanmayacak bir fark gösterir. Kral Euergetes'in otuz sekizinci yılında Mısır'a gelip orada bir süre kaldığımda, buradaki Helenistik eğitim sistemi ile Filistin'deki geleneksel eğitim arasında büyük bir benzerlik olduğunu gördüm ve bu kitabı tercüme etmek için her türlü çabayı ve emeği göstermeyi son derece gerekli buldum. Bu süre zarfında, kitabı tamamlayıp yayımlamak ve yabancı bir ülkede yaşayıp öğrenmeye hevesli olanların, ahlaklarını önceden hazırlayarak Yasa'ya uygun bir yaşam sürmelerini sağlamak için büyük bir uykusuzluk ve bilgiyle emek verdim.

¹Her bilgelik Rab'den gelir ve sonsuzluğa dek O'nunla kalır.

²Denizlerin kumunu, yağmurun damlalarını ve sonsuz çağların günlerini kim sayıp bitirebilir?

³Göğün yüksekliğini, yerin genişliğini, dipsiz derinliği ve bilgeliği kim araştırıp izini bulabilir?

⁴Bilgelik her şeyden önce yaratılmıştır ve sağgörülü kavrayış sonsuzluktan beridir [5. Bilgeliğin kaynağı yücelerdeki Tanrı'nın Sözü'dür ve onun yolları sonsuz buyruklardır].

⁶Bilgeliğin kökü kime vahyedildi? Onun dehasını ve kurnaz tasarılarını kim bildi? [7. Bilgeliğin bilgisi kime görünür kılındı ve onun büyük deneyimini kim kavradı?]

⁸Kendi tahtında oturan, son derece heybetli ve tek bir bilge vardır.

⁹Rab Kendisi onu yarattı, gördü ve saydı; onu bütün işlerinin üzerine cömertçe döktü,

¹⁰Kendi takdir ettiği paya göre onu her bedene verdi ve Kendisini sevenlere onu bolca sundu.

¹¹Rab korkusu onurdur, övünçtür, sevinçtir ve coşkunun zafer tacıdır.

¹²Rab korkusu yüreği şenlendirir; insana sevinç, neşe ve uzun ömür bahşeder.

¹³Rab'den korkan kişinin sonu iyi olacaktır ve ölüm gününde lütuf bulacaktır.

¹⁴Bilgeliğin başlangıcı Rab'den korkmaktır; o, sadık olanlarla birlikte daha ana rahmindeyken yaratılmıştır.

¹⁵İnsanlar arasında sonsuz bir yuva kurmuştur ve onların soyuna sadakatle emanet edilecektir.

¹⁶Bilgeliğin doluluğu Rab'den korkmaktır ve onları kendi meyveleriyle sarhoş eder.

¹⁷Onların bütün evini arzulanır şeylerle ve depolarını kendi ürünleriyle doldurur.

¹⁸Bilgeliğin tacı Rab korkusudur; esenlik ve şifa veren sağlık çiçekleri açtırır.

¹⁹O, bilgeliği gördü ve saydı; anlayış bilgisini ve kavrayışı sağanak gibi yağdırdı ve ona sımsıkı sarılanların onurunu yükseltti.

²⁰Bilgeliğin kökü Rab'den korkmaktır ve onun dalları uzun ömürdür. [21. Rab korkusu günahları uzaklaştırır ve kalıcı olduğunda gazabı geri çevirir].

²²Adaletsiz öfke asla haklı çıkarılamaz, çünkü öfkesinin terazideki ağırlığı kişinin kendi yıkımı olur.

²³Sabırlı kişi uygun vakte kadar dayanır ve sonunda onun için sevinç filizlenir.

²⁴Uygun vakte kadar sözlerini gizler ve sadık olanların dudakları onun kavrayışını anlatır.

²⁵Bilgeliğin hazinelerinde bilginin derin özdeyişleri vardır, ama Tanrı saygısı günahkar için iğrençtir.

²⁶Bilgeliği arzuluyorsan buyrukları yerine getir, Rab de onu sana bolca verecektir.

²⁷Çünkü Rab korkusu bilgelik ve terbiyedir; O'nun hoşnut olduğu şeyler ise güven ve alçakgönüllülüktür.

²⁸Rab korkusuna itaatsizlik etme ve O'na ikircikli bir yürekle yaklaşma.

²⁹İnsanların önünde ikiyüzlülük etme ve kendi dudaklarına dikkat et.

³⁰Kendini yüceltme, yoksa düşersin ve canına utanç getirirsin; Rab senin gizli şeylerini açığa çıkarır ve cemaat meclisinin ortasında seni yere serer; çünkü Rab korkusuyla yaklaşmadın ve yüreğin hileyle doludur.

¹ΠΟΛΛΩΝ καὶ μεγάλων ἡμῖν διὰ τοῦ νόμου καὶ τῶν προφητῶν καὶ τῶν ἄλλων τῶν κατ᾿ αὐτοὺς ἠκολουθηκότων δεδομένων, ὑπὲρ ὧν δέον ἐστὶν ἐπαινεῖν τὸν ᾿Ισραὴλ παιδείας καὶ σοφίας, καὶ ὡς οὐ μόνον αὐτοὺς τοὺς ἀναγινώσκοντας δέον ἐστὶν ἐπιστήμονας γίνεσθαι, ἀλλὰ καὶ τοῖς ἐκτὸς δύνασθαι τοὺς φιλομαθοῦντας χρησίμους εἶναι καὶ λέγοντας καὶ γράφοντας, ὁ πάππος μου ᾿Ιησοῦς ἐπὶ πλεῖον ἑαυτὸν δοὺς εἴς τε τὴν τοῦ νόμου καὶ τῶν προφητῶν καὶ τῶν ἄλλων πατρίων βιβλίων ἀνάγνωσιν καὶ ἐν τούτοις ἱκανὴν ἕξιν περιποιησάμενος, προήχθη καὶ αὐτὸς συγγράψαι τι τῶν εἰς παιδείαν καὶ σοφίαν ἀνηκόντων, ὅπως οἱ φιλομαθεῖς, καὶ τούτων ἔνοχοι γενόμενοι, πολλῷ μᾶλλον ἐπιπροσθῶσι διὰ τῆς ἐννόμου βιώσεως. παρακέκλησθε οὖν μετ᾿ εὐνοίας καὶ προσοχῆς τὴν ἀνάγνωσιν ποιεῖσθαι καὶ συγγνώμην ἔχειν ἐφ᾿ οἷς ἂν δοκῶμεν τῶν κατὰ τὴν ἑρμηνείαν πεφιλοπονημένων τισὶ τῶν λέξεων ἀδυναμεῖν· οὐ γὰρ ἰσοδυναμεῖ αὐτὰ ἐν ἑαυτοῖς ἑβραϊστὶ λεγόμενα καὶ ὅταν μεταχθῇ εἰς ἑτέραν γλῶσσαν. οὐ μόνον δὲ ταῦτα, ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ὁ νόμος καὶ αἱ προφητεῖαι καὶ τὰ λοιπὰ τῶν βιβλίων οὐ μικρὰν ἔχει τὴν διαφορὰν ἐν ἑαυτοῖς λεγόμενα. ἐν γὰρ τῷ ὀγδόῳ καὶ τριακοστῷ ἔτει ἐπὶ τοῦ Εὐεργέτου βασιλέως παραγενηθεὶς εἰς Αἴγυπτον καὶ συγχρονίσας, εὑρὼν οὐ μικρᾶς παιδείας ἀφόμοιον, ἀναγκαιότατον ἐθέμην αὐτὸς προσενέγκασθαί τινα σπουδὴν καὶ φιλοπονίαν τοῦ μεθερμηνεῦσαι τήνδε τὴν βίβλον, πολλὴν ἀγρυπνίαν καὶ ἐπιστήμην προσενεγκάμενος ἐν τῷ διαστήματι τοῦ χρόνου πρὸς τὸ ἐπὶ πέρας ἀγαγόντα τὸ βιβλίον ἐκδόσθαι καὶ τοῖς ἐν τῇ παροικίᾳ βουλομένοις φιλομαθεῖν, προκατασκευαζομένους τὰ ἤθη ἐννόμως βιοτεύειν. ___

¹ΠΑΣΑ σοφία παρὰ Κυρίου καὶ μετ᾿ αὐτοῦ ἐστιν εἰς τὸν αἰῶνα.

²ἄμμον θαλασσῶν καὶ σταγόνας ὑετοῦ καὶ ἡμέρας αἰῶνος τίς ἐξαριθμήσει;

³ὕψος οὐρανοῦ καὶ πλάτος γῆς καὶ ἄβυσσον καὶ σοφίαν τίς ἐξιχνιάσει;

⁴προτέρα πάντων ἔκτισται σοφία καὶ σύνεσις φρονήσεως ἐξ αἰῶνος [5 πηγὴ σοφίας λόγος Θεοῦ ἐν ὑψίστοις, καὶ αἱ πορεῖαι αὐτῆς ἐντολαὶ αἰώνιοι].

⁶ῥίζα σοφίας τίνι ἀπεκαλύφθη; καὶ τὰ πανουργεύματα αὐτῆς τίς ἔγνω; [7 ἐπιστήμη σοφίας τίνι ἐφανερώθη; καὶ τὴν πολυπειρίαν αὐτῆς τίς συνῆκε;]

⁸εἷς ἐστι σοφὸς φοβερὸς σφόδρα καθήμενος ἐπὶ τοῦ θρόνου αὐτοῦ.

⁹Κύριος αὐτὸς ἔκτισεν αὐτὴν καὶ εἶδε καὶ ἐξηρίθμησεν αὐτὴν καὶ ἐξέχεεν αὐτὴν ἐπὶ πάντα τὰ ἔργα αὐτοῦ,

¹⁰μετὰ πάσης σαρκὸς κατὰ τὴν δόσιν αὐτοῦ, καὶ ἐχορήγησεν αὐτὴν τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτόν.

¹¹φόβος Κυρίου δόξα καὶ καύχημα καὶ εὐφροσύνη καὶ στέφανος ἀγαλλιάματος.

¹²φόβος Κυρίου τέρψει καρδίαν καὶ δώσει εὐφροσύνην καὶ χαρὰν καὶ μακροημέρευσιν.

¹³τῷ φοβουμένῳ τὸν Κύριον εὖ ἔσται ἐπ᾿ ἐσχάτων, καὶ ἐν ἡμέρᾳ τελευτῆς αὐτοῦ εὑρήσει χάριν.

¹⁴ἀρχὴ σοφίας φοβεῖσθαι τὸν Κύριον, καὶ μετὰ πιστῶν ἐν μήτρᾳ συνεκτίσθη αὐτοῖς.

¹⁵μετὰ ἀνθρώπων θεμέλιον αἰῶνος ἐνόσσευσε καὶ μετὰ τοῦ σπέρματος αὐτῶν ἐμπιστευθήσεται.

¹⁶πλησμονὴ σοφίας φοβεῖσθαι τὸν Κύριον καὶ μεθύσκει αὐτοὺς ἀπὸ τῶν καρπῶν αὐτῆς·

¹⁷πάντα τὸν οἶκον αὐτῆς ἐμπλήσει ἐπιθυμημάτων καὶ τὰ ἀποδοχεῖα ἀπὸ τῶν γεννημάτων αὐτῆς.

¹⁸στέφανος σοφίας φόβος Κυρίου ἀναθάλλων εἰρήνην καὶ ὑγίειαν ἰάσεως.

¹⁹καὶ εἶδε καὶ ἐξηρίθμησεν αὐτήν, ἐπιστήμην καὶ γνῶσιν συνέσεως ἐξώμβρησε καὶ δόξαν κρατούντων αὐτῆς ἀνύψωσε.

²⁰ρίζα σοφίας φοβεῖσθε τὸν Κύριον, καὶ οἱ κλάδοι αὐτῆς μακροημέρευσις. [21 φόβος Κυρίου ἀπωθεῖται ἁμαρτήματα, παραμένων δὲ ἀποστρέψει ὀργήν].

²²οὐ δυνήσεται θυμὸς ἄδικος δικαιωθῆναι, ἡ γὰρ ροπὴ τοῦ θυμοῦ αὐτοῦ πτῶσις αὐτῷ.

²³ἕως καιροῦ ἀνθέξεται μακρόθυμος, καὶ ὕστερον αὐτῷ ἀναδώσει εὐφροσύνη·

²⁴ἕως καιροῦ κρύψει τοὺς λόγους αὐτοῦ, καὶ χείλη πιστῶν ἐκδιηγήσεται σύνεσιν αὐτοῦ.

²⁵ἐν θησαυροῖς σοφίας παραβολὴ ἐπιστήμης, βδέλυγμα δὲ ἁμαρτωλῷ θεοσέβεια.

²⁶ἐπεθύμησας σοφίαν διατήρησον ἐντολάς, καὶ Κύριος χορηγήσει σοι αὐτήν.

²⁷σοφία γὰρ καὶ παιδεία φόβος Κυρίου, καὶ ἡ εὐδοκία αὐτοῦ πίστις καὶ πρᾳότης.

²⁸μὴ ἀπειθήσῃς φόβῳ Κυρίου καὶ μὴ προσέλθῃς αὐτῷ ἐν καρδίᾳ δισσῇ.

²⁹μὴ ὑποκριθῇς ἐν στόμασιν ἀνθρώπων καὶ ἐν τοῖς χείλεσί σου πρόσεχε.

³⁰μὴ ἐξύψου σεαυτόν, ἵνα μὴ πέσῃς καὶ ἐπαγάγῃς τῇ ψυχῇ σου ἀτιμίαν, καὶ ἀποκαλύψει Κύριος τὰ κρυπτά σου καὶ ἐν μέσῳ συναγωγῆς καταβαλεῖ σε, ὅτι οὐ προσῆλθες φόβῳ Κυρίου, καὶ ἡ καρδία σου πλήρης δόλου.

¹Whereas many and great things have been delivered unto us by the law and the prophets, and by others that have followed their steps, for the which things Israel ought to be commended for learning and wisdom; and whereof not only the readers must needs become skilful themselves, but also they that desire to learn be able to profit them which are without, both by speaking and writing: my grandfather Jesus, when he had much given himself to the reading of the law, and the prophets, and other books of our fathers, and had gotten therein good judgment, was drawn on also himself to write something pertaining to learning and wisdom; to the intent that those which are desirous to learn, and are addicted to these things, might profit much more in living according to the law. Wherefore let me intreat you to read it with favour and attention, and to pardon us, wherein we may seem to come short of some words, which we have laboured to interpret. For the same things uttered in Hebrew, and translated into another tongue, have not the same force in them: and not only these things, but the law itself, and the prophets, and the rest of the books, have no small difference, when they are spoken in their own language. For in the eight and thirtieth year coming into Egypt, when Euergetes was king, and continuing there some time, I found a book of no small learning: therefore I thought it most necessary for me to bestow some diligence and travail to interpret it; using great watchfulness and skill in that space to bring the book to an end, and set it forth for them also, which in a strange country are willing to learn, being prepared before in manners to live after the law. ________

¹All wisdom cometh from the Lord, and is with him for ever.

²Who can number the sand of the sea, and the drops of rain, and the days of eternity?

³Who can find out the height of heaven, and the breadth of the earth, and the deep, and wisdom?

⁴Wisdom hath been created before all things, and the understanding of prudence from everlasting.

⁵The word of God most high is the fountain of wisdom; and her ways are everlasting commandments.

⁶To whom hath the root of wisdom been revealed? or who hath known her wise counsels?

⁷Unto whom hath the knowledge of wisdom been made manifest? and who hath understood her great experience?

⁸There is one wise and greatly to be feared, the Lord sitting upon his throne.

⁹He created her, and saw her, and numbered her, and poured her out upon all his works.

¹⁰She is with all flesh according to his gift, and he hath given her to them that love him.

¹¹The fear of the Lord is honour, and glory, and gladness, and a crown of rejoicing.

¹²The fear of the Lord maketh a merry heart, and giveth joy, and gladness, and a long life.

¹³Whoso feareth the Lord, it shall go well with him at the last, and he shall find favour in the day of his death.

¹⁴To fear the Lord is the beginning of wisdom: and it was created with the faithful in the womb.

¹⁵She hath built an everlasting foundation with men, and she shall continue with their seed.

¹⁶To fear the Lord is fulness of wisdom, and filleth men with her fruits.

¹⁷She filleth all their house with things desirable, and the garners with her increase.

¹⁸The fear of the Lord is a crown of wisdom, making peace and perfect health to flourish; both which are the gifts of God: and it enlargeth their rejoicing that love him.

¹⁹Wisdom raineth down skill and knowledge of understanding, and exalteth them to honour that hold her fast.

²⁰The root of wisdom is to fear the Lord, and the branches thereof are long life.

²¹The fear of the Lord driveth away sins: and where it is present, it turneth away wrath.

²²A furious man cannot be justified; for the sway of his fury shall be his destruction.

²³A patient man will tear for a time, and afterward joy shall spring up unto him.

²⁴He will hide his words for a time, and the lips of many shall declare his wisdom.

²⁵The parables of knowledge are in the treasures of wisdom: but godliness is an abomination to a sinner.

²⁶If thou desire wisdom, keep the commandments, and the Lord shall give her unto thee.

²⁷For the fear of the Lord is wisdom and instruction: and faith and meekness are his delight.

²⁸Distrust not the fear of the Lord when thou art poor: and come not unto him with a double heart.

²⁹Be not an hypocrite in the sight of men, and take good heed what thou speakest.

³⁰Exalt not thyself, lest thou fall, and bring dishonour upon thy soul, and so God discover thy secrets, and cast thee down in the midst of the congregation, because thou camest not in truth to the fear of the Lord, but thy heart is full of deceit.