Septuaginta
2. Tarihler 36
1Ülke halkı Yoşiya oğlu Yoahaz'ı aldı ve onu meshedip babasının yerine Yeruşalim üzerinde kral olarak atadılar.
2Yoahaz krallık yapmaya başladığında yirmi üç yaşındaydı ve Yeruşalim'de üç ay krallık yaptı.
02α Annesinin adı Lobena'lı Yeremya'nın kızı Amital'di.
02β Atalarının yaptığı her şeye göre Rab'bin huzurunda kötü olanı yaptı.
02γ Firavun Neko, Yeruşalim'de krallık yapmasını engellemek amacıyla onu Emat ülkesindeki Deblatha'da zincire vurdu.
3Ve kral onu Mısır'a sürgün etti; ülkeye de yüz talant gümüş ve bir talant altın vergi yükledi.
4Firavun Neko, Yoşiya'nın oğlu Elyakim'i babası Yoşiya'nın yerine Yahuda üzerine kral yaptı ve adını İoakim olarak değiştirdi. Firavun Neko onun kardeşi Yoahaz'ı ise alıp Mısır'a götürdü ve Yoahaz orada öldü.
04α Gümüşü ve altını Firavun'a verdi. O dönemde, Firavun'un buyruğu uyarınca gümüşü ödemek için ülke vergilendirilmeye başlandı; herkes gücü oranında Firavun Neko'ya vermek üzere ülke halkından gümüş ve altın talep etti.
5İoakim krallık yapmaya başladığında yirmi beş yaşındaydı ve Yeruşalim'de on bir yıl krallık yaptı. Annesinin adı Rama'lı Neriyas'ın kızı Zehora'ydı. Atalarının yaptığı her şeye göre Rab'bin karşısında kötü olanı yaptı.
05α Onun günlerinde Babil Kralı Nebukadnetsar ülkeye saldırdı; İoakim üç yıl ona kulluk etti, sonra ondan yüz çevirip isyan etti.
05β Rab onların üzerine Keldanileri, Suriyeli akıncıları, Moavlı akıncıları, Ammon oğullarının ve Samiriye'nin akıncılarını gönderdi; Rab'bin, kulları peygamberler aracılığıyla bildirdiği söze göre, bu sözün ardından çekilip gittiler.
05γ Yine de Rab'bin öfkesi, Manaşşe'nin işlediği bütün günahlar yüzünden Yahuda'yı huzurundan uzaklaştırmak için üzerlerindeydi;
05δ ve İoakim'in döktüğü suçsuz kan yüzünden de; çünkü o Yeruşalim'i suçsuz kanla doldurmuştu. Yine de Rab onları tamamen yok etmek istemedi.
6Babil Kralı Nebukadnetsar ona karşı sefere çıktı, onu tunç prangalarla bağlayıp Babil'e götürdü.
7Rab'bin tapınağının eşyalarının bir kısmını da Babil'e taşıyıp Babil'deki kendi tapınağına yerleştirdi.
8İoakim'in yaptığı diğer işler ve bütün yaptıkları Yahuda krallarının tarihlerini içeren kitapta yazılı değil midir? İoakim ölüp atalarına kavuştu ve atalarıyla birlikte Ganoza'da gömüldü. Yerine oğlu Yehoyakin kral oldu.
9Yehoyakin krallık yapmaya başladığında sekiz yaşındaydı; Yeruşalim'de üç ay on gün krallık yaptı ve Rab'bin huzurunda kötü olanı yaptı.
10Yıl dönerken Kral Nebukadnetsar adam gönderip onu Rab'bin tapınağının değerli eşyalarıyla birlikte Babil'e getirtti. Onun yerine babasının kardeşi Sidkiya'yı Yahuda ve Yeruşalim üzerine kral yaptı.
11Sidkiya krallık yapmaya başladığında yirmi bir yaşındaydı ve Yeruşalim'de on bir yıl krallık yaptı.
12Tanrısı Rab'bin huzurunda kötü olanı yaptı; peygamber Yeremya'nın önünde ve Rab'bin ağzından çıkan sözün karşısında saygıyla eğilip alçakgönüllülük göstermedi.
13Kendisine Tanrı adına ant içiren Kral Nebukadnetsar'a isyan etti; boynunu dikleştirdi ve İsrail'in Tanrısı Rab'be dönmemek için yüreğini katılaştırdı.
14Yahuda'nın bütün soyluları, kâhinler ve ülke halkı da ulusların iğrençliklerine uyarak sadakatsizliklerini artırdılar ve Rab'bin Yeruşalim'deki tapınağını kirlettiler.
15Atalarının Tanrısı Rab, halkına ve kutsal yerine acıdığı için, peygamberleri aracılığıyla sabah erkenden kalkarak ve defalarca habercilerini göndererek onlara uyarılarını ulaştırdı.
16Ama onlar Tanrı'nın habercileriyle alay ettiler, O'nun sözlerini küçümsediler ve peygamberleriyle eğlendiler; sonunda Rab'bin öfkesi halkına karşı öyle bir alevlendi ki, artık hiçbir kurtuluş çaresi kalmadı.
17Bu yüzden Tanrı üzerlerine Keldanilerin kralını gönderdi; o da gençlerini kutsal tapınaklarında kılıçtan geçirdi. Sidkiya'yı esirgemedi, genç kızlarına acımadı, yaşlılarını sürükleyip götürdü; Tanrı hepsini onun eline teslim etti.
18Tanrı'nın tapınağının büyük küçük bütün eşyalarını, Rab'bin tapınağının hazinelerini, kralın ve soylularının hazinelerini, hepsini Babil'e taşıdı.
19Rab'bin tapınağını yaktılar, Yeruşalim'in surlarını yıktılar, saraylarını ateşe verdiler ve bütün değerli eşyalarını yok oluşa teslim ettiler.
20Kılıçtan kurtulanları Babil'e sürgün etti; Med krallığı kurulana dek orada ona ve oğullarına kölelik ettiler.
21Öyle ki, Rab'bin Yeremya'nın ağzından çıkan sözü yerine gelsin; toprak kendi şabatlarını kabul edene dek şabatını tuttu. Issız kaldığı bütün günler boyunca, yetmiş yıl tamamlanıncaya dek şabatını tuttu.
22Pers Kralı Koreş'in birinci yılında, Rab'bin Yeremya aracılığıyla söylediği sözün yerine gelmesi için, Rab Pers Kralı Koreş'in ruhunu harekete geçirdi. Koreş de bütün krallığına yazılı olarak şu bildiriyi duyurdu:
23"Pers Kralı Koreş şöyle diyor: Göklerin Tanrısı Rab yeryüzünün bütün krallıklarını bana verdi ve Yahudiye'deki Yeruşalim'de kendisi için bir tapınak yapmamı buyurdu. Aranızda O'nun halkından kim varsa, Tanrısı onunla olsun ve yukarı çıksın."
1ΚΑΙ ἔλαβεν ὁ λαὸς τῆς γῆς τὸν ᾿Ιωάχαζ υἱὸν ᾿Ιωσίου καὶ ἔχρισαν αὐτόν, καὶ κατέστησαν αὐτὸν ἀντὶ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ εἰς βασιλέα ἐπὶ ᾿Ιερουσαλήμ.
2υἱὸς εἴκοσι καὶ τριῶν ἐτῶν ᾿Ιωάχαζ ἐν τῷ βασιλεύειν αὐτὸν καὶ τρίμηνον ἐβασίλευσεν ἐν ῾Ιερουσαλήμ, 2α καὶ ὄνομα τῆς μητρὸς αὐτοῦ ᾿Αμιτὰλ θυγάτηρ ῾Ιερεμίου ἐκ Λοβενά. 2β καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου κατὰ πάντα, ἃ ἐποίησαν οἱ πατέρες αὐτοῦ. 2γ καὶ ἔδησεν αὐτὸν φαραὼ Νεχαὼ ἐν Δεβλαθὰ ἐν γῇ Αἰμάθ, τοῦ μὴ βασιλεύειν αὐτὸν ἐν ῾Ιερουσαλήμ,
3καὶ μετήγαγεν αὐτὸν ὁ βασιλεὺς εἰς Αἴγυπτον, καὶ ἐπέβαλε φόρον ἐπὶ τὴν γῆν ἑκατὸν τάλαντα ἀργυρίου καὶ τάλαντον χρυσίου.
4καὶ κατέστησε φαραὼ Νεχαὼ τὸν ᾿Ελιακὶμ υἱὸν ᾿Ιωσίου βασιλέα ἐπὶ ᾿Ιούδα ἀντὶ ᾿Ιωσίου τοῦ πατρὸς αὐτοῦ καὶ μετέστρεψε τὸ ὄνομα αὐτοῦ ᾿Ιωακίμ· καὶ τὸν ᾿Ιωάχαζ ἀδελφὸν αὐτοῦ ἔλαβε φαραὼ Νεχαώ, καὶ εἰσήγαγεν αὐτὸν εἰς Αἴγυπτον, καὶ ἀπέθανεν ἐκεῖ. 4α καὶ τὸ ἀργύριον καὶ τὸ χρυσίον ἔδωκε τῷ φαραῷ· τότε ἤρξατο ἡ γῆ φορολογεῖσθαι τοῦ δοῦναι τὸ ἀργύριον ἐπὶ στόμα φαραώ, καὶ ἕκαστος κατὰ δύναμιν ἀπῄτει τὸ ἀργύριον καὶ τὸ χρυσίον παρὰ τοῦ λαοῦ τῆς γῆς δοῦναι φαραῷ Νεχαῷ.
5῍Ων εἴκοσι καὶ πέντε ἐτῶν ᾿Ιωακὶμ ἐν τῷ βασιλεύειν αὐτὸν καὶ ἕνδεκα ἔτη ἐβασίλευσεν ἐν ῾Ιερουσαλήμ, καὶ ὄνομα τῆς μητρὸς αὐτοῦ Ζεχωρὰ θυγάτηρ Νηρίου ἐκ Ῥαμά. καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐναντίον Κυρίου κατὰ πάντα ὅσα ἐποίησαν οἱ πατέρες αὐτοῦ. 5α ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτοῦ ἦλθε Ναβουχοδονόσορ ὁ βασιλεὺς Βαβυλῶνος εἰς τὴν γῆν, καὶ ἦν αὐτῷ δουλεύων τρία ἔτη καὶ ἀπέστη ἀπ’ αὐτοῦ. 5β καὶ ἀπέστειλε Κύριος ἐπ’ αὐτοὺς τοὺς Χαλδαίους καὶ λῃστήρια Σύρων καὶ λῃστήρια Μωαβιτῶν καὶ υἱῶν ᾿Αμμὼν καὶ τῆς Σαμαρείας, καὶ ἀπέστησαν μετὰ τὸν λόγον τοῦτον κατὰ τὸν λόγον Κυρίου ἐν χειρὶ τῶν παίδων αὐτοῦ τῶν προφητῶν. 5γ πλὴν θυμὸς Κυρίου ἦν ἐπὶ ᾿Ιούδαν τοῦ ἀποστῆναι αὐτὸν ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ διὰ τὰς ἁμαρτίας Μανασσῆ ἐν πᾶσιν, οἷς ἐποίησε, 5δ καὶ ἐν αἵματι ἀθῴῳ, ᾧ ἐξέχεεν ᾿Ιωακὶμ καὶ ἔπλησε τὴν ῾Ιερουσαλὴμ αἵματος ἀθῴου, καὶ οὐκ ἠθέλησε Κύριος ἐξολοθρεῦσαι αὐτούς.
6καὶ ἀνέβη ἐπ’ αὐτὸν Ναβουχοδονόσορ βασιλεὺς Βαβυλῶνος καὶ ἔδησεν αὐτὸν ἐν χαλκαῖς πέδαις καὶ ἀπήγαγεν αὐτὸν εἰς Βαβυλῶνα.
7καὶ μέρος τῶν σκευῶν οἴκου Κυρίου ἀπήνεγκεν εἰς Βαβυλῶνα καὶ ἔθηκεν αὐτὰ ἐν τῷ ναῷ αὐτοῦ ἐν Βαβυλῶνι.
8καὶ τὰ λοιπὰ τῶν λόγων ᾿Ιωακὶμ καὶ πάντα, ἃ ἐποίησεν, οὐκ ἰδοὺ ταῦτα γεγραμμένα ἐν βιβλίῳ λόγων τῶν ἡμερῶν τοῖς βασιλεῦσιν ᾿Ιούδα; καὶ ἐκοιμήθη ᾿Ιωακὶμ μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ καὶ ἐτάφη ἐν Γανοζὰ μετά τῶν πατέρων αὐτοῦ, καὶ ἐβασίλευσεν ᾿Ιεχονίας υἱὸς αὐτοῦ ἀντ’ αὐτοῦ.
9᾿Οκτὼ ἐτῶν ᾿Ιεχονίας ἐν τῷ βασιλεύειν αὐτὸν καὶ τρίμηνον καὶ δέκα ἡμέρας ἐβασίλευσεν ἐν ῾Ιερουσαλὴμ καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου.
10καὶ ἐπιστρέφοντος τοῦ ἐνιαυτοῦ ἀπέστειλεν ὁ βασιλεὺς Ναβουχοδονόσορ καὶ εἰσήνεγκεν αὐτὸν εἰς Βαβυλῶνα μετὰ τῶν σκευῶν τῶν ἐπιθυμητῶν οἴκου Κυρίου καὶ ἐβασίλευσε Σεδεκίαν ἀδελφὸν τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ἐπὶ ᾿Ιούδαν καὶ ῾Ιερουσαλήμ.
11᾿Ετῶν εἴκοσιν υἱὸς καὶ ἑνὸς ἔτους Σεδεκίας ἐν τῷ βασιλεύειν αὐτὸν καὶ ἕνδεκα ἔτη ἐβασίλευσεν ἐν ῾Ιερουσαλήμ.
12καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου Θεοῦ αὐτοῦ, οὐκ ἐνετράπη ἀπὸ προσώπου ῾Ιερεμίου τοῦ προφήτου καὶ ἐκ στόματος Κυρίου
13ἐν τῷ τὰ πρὸς τὸν βασιλέα Ναβουχοδονόσορ ἀθετῆσαι, ἃ ὥρκισεν αὐτὸν κατὰ τοῦ Θεοῦ καὶ ἐσκλήρυνε τὸν τράχηλον αὐτοῦ καὶ τὴν καρδίαν αὐτοῦ κατίσχυσε τοῦ μὴ ἐπιστρέψαι πρὸς Κύριον Θεὸν ᾿Ισραήλ.
14καὶ πάντες οἱ ἔνδοξοι ᾿Ιούδα καὶ οἱ ἱερεῖς καὶ ὁ λαὸς τῆς γῆς ἐπλήθυναν τοῦ ἀθετῆσαι ἀθετήματα βδελυγμάτων ἐθνῶν καὶ ἐμίαναν τὸν οἶκον Κυρίου τὸν ἐν ῾Ιερουσαλήμ.
15καὶ ἐξαπέστειλε Κύριος ὁ Θεὸς τῶν πατέρων αὐτῶν ἐν χειρὶ τῶν προφητῶν αὐτοῦ ὀρθρίζων καὶ ἀποστέλλων τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ, ὅτι ἦν φειδόμενος τοῦ λαοῦ αὐτοῦ καὶ τοῦ ἁγιάσματος αὐτοῦ·
16καὶ ἦσαν μυκτηρίζοντες τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ καὶ ἐξουθενοῦντες τοὺς λόγους αὐτοῦ καὶ ἐμπαίζοντες ἐν τοῖς προφήταις αὐτοῦ, ἕως ἀνέβη ὁ θυμὸς Κυρίου ἐν τῷ λαῷ αὐτοῦ, ἕως οὐκ ἦν ἴαμα.
17καὶ ἤγαγεν ἐπ’ αὐτοὺς βασιλέα Χαλδαίων, καὶ ἀπέκτεινε τοὺς νεανίσκους αὐτῶν ἐν ῥομφαίᾳ ἐν οἴκῳ ἁγιάσματος αὐτοῦ καὶ οὐκ ἐφείσατο τοῦ Σεδεκίου καὶ τὰς παρθένους αὐτῶν οὐκ ἠλέησε καὶ τοὺς πρεσβυτέρους αὐτῶν ἀπήγαγον· τὰ πάντα παρέδωκεν ἐν χερσίν αὐτῶν.
18καὶ πάντα τὰ σκεύη οἴκου τοῦ Θεοῦ τά μεγάλα καὶ τὰ μικρὰ καὶ τοὺς θησαυροὺς οἴκου Κυρίου καὶ πάντας τοὺς θησαυροὺς τοῦ βασιλέως καὶ τῶν μεγιστάνων, πάντα εἰσήνεγκεν εἰς Βαβυλῶνα.
19καὶ ἐνέπρησε τὸν οἶκον Κυρίου καὶ κατέσκαψε τὸ τεῖχος ῾Ιερουσαλὴμ καὶ τὰς βάρεις αὐτῆς ἐνέπρησεν ἐν πυρὶ καὶ πᾶν σκεῦος ὡραῖον εἰς ἀφανισμόν.
20καὶ ἀπῴκισε τοὺς καταλοίπους εἰς Βαβυλῶνα, καὶ ἦσαν αὐτῷ καὶ τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ εἰς δούλους ἕως βασιλείας Μήδων
21τοῦ πληρωθῆναι λόγον Κυρίου διὰ στόματος ῾Ιερεμίου ἕως τοῦ προσδέξασθαι τὴν γῆν τὰ σάββατα αὐτῆς σαββατίσαι· πάσας τὰς ἡμέρας ἐρημώσεως αὐτῆς ἐσαββάτισεν εἰς συμπλήρωσιν ἐτῶν ἑβδομήκοντα.
22῎Ετους πρώτου Κύρου βασιλέως Περσῶν, μετὰ τὸ πληρωθῆναι ρῆμα Κυρίου διὰ στόματος ῾Ιερεμίου, ἐξήγειρε Κύριος τὸ πνεῦμα Κύρου βασιλέως Περσῶν καὶ παρήγγειλε κηρύξαι ἐν πάσῃ τῇ βασιλείᾳ αὐτοῦ ἐν γραπτῷ λέγων·
23τάδε λέγει Κῦρος βασιλεὺς Περσῶν πάσαις ταῖς βασιλείαις τῆς γῆς· ἔδωκέ μοι Κύριος ὁ Θεὸς τοῦ οὐρανοῦ, καὶ αὐτὸς ἐνετείλατό μοι οἰκοδομῆσαι οἶκον αὐτῷ ἐν ῾Ιερουσαλὴμ ἐν τῇ ᾿Ιουδαίᾳ. τίς ἐξ ὑμῶν ἐκ παντὸς τοῦ λαοῦ αὐτοῦ; ἔσται Θεὸς αὐτοῦ μετ’ αὐτοῦ, καὶ ἀναβήτω.
1And the people of the land took Joachaz the son of Josias, and anointed him, and made him king over Jerusalem in the room of his father.
2Joachaz [was] twenty-three years old when he began to reign, and he reigned three months in Jerusalem: 2α and his mother’s name was Amital, daughter of Jeremias of Lobna. 2β And he did that which was evil in the sight of the Lord, according to all that his fathers had done. 2γ And Pharao Nechao bound him in Deblatha in the land of Aemath, that he might not reign in Jerusalem.
3And the king brought him over to Egypt; and imposed a tribute on the land, a hundred talents of silver and a talent of gold.
4And Pharao Nechao made Eliakim the son of Josias king over Juda in the room of his father Josias, and changed his name [to] Joakim. And Pharao Nechao took his brother Joachaz and brought him into Egypt, and he died there: but [he] had given the silver and gold to Pharao. 4α At that time the land began to be taxed to give the money at the command of Pharao; and every one as he could borrowed the silver and the gold of the people of the land, to give to Pharao Nechao.
5Joachim was twenty-five years old when he began to reign, and he reigned eleven years in Jerusalem: and his mother’s name [was] Zechora, daughter of Nerias of Rama. And he did that which was evil in the sight of the Lord, according to all that his fathers did. 5α In his days came Nabuchodonosor king of Babylon into the land, and he served him three years, and [then] revolted from him. 5β And the Lord sent against them the Chaldeans, and plundering parties of Syrians, and plundering parties of the Moabites, and of the children of Ammon, and of Samaria; but after this they departed, according to the word of the Lord by the hand of his servants the prophets. 5γ Nevertheless the wrath of the Lord was upon Juda, so that they should be removed from his presence, because of the sins of Manasses in all that he did, 5δ and for the innocent blood which Joakim shed, for he had filled Jerusalem with innocent blood; yet the Lord would not utterly destroy them.
6And Nabuchodonosor king of Babylon came up against him, and bound him with brazen fetters, and carried him away to Babylon.
7And he carried away a part of the vessels of the house of the Lord to Babylon, and put them in his temple in Babylon.
8And the rest of the acts of Joakim, and all that he did, behold, [are] not these things written in the book of the chronicles of the kings of Juda? And Joakim slept with his fathers, and was buried with his fathers in Ganozae: and Jechonias his son reigned in his stead.
9Jechonias [was] eight years old when he began to reign, and he reigned three months and ten days in Jerusalem, and did that which was evil in the sight of the Lord.
10And at the turn of the year, king Nabuchodonosor sent, and brought him to Babylon, with the precious vessels of the house of the Lord, and made Sedekias his father’s brother king over Juda and Jerusalem.
11Sedekias [was] twenty-one years old when he began to reign, and he reigned eleven years in Jerusalem.
12And he did that which was evil in the sight of the Lord his God: he was not ashamed before the prophet Jeremias, nor because of the word of the Lord;
13in that he rebelled against king Nabuchodonosor, which he adjured him by God [not to do]: but he stiffened his neck, and hardened his heart, so as not to return to the Lord God of Israel.
14And all the great men of Juda, and the priests, and the people of the land transgressed abundantly in the abominations of the heathen, and polluted the house of the Lord which [was] in Jerusalem.
15And the Lord God of their fathers sent by the hand of his prophets; rising early and sending his messengers, for he spared his people, and his sanctuary.
16Nevertheless they sneered at his messengers, and set at nought his words, and mocked his prophets, until the wrath of the Lord rose up against his people, till there was no remedy.
17And he brought against them the king of the Chaldeans, and slew their young men with the sword in the house of his sanctuary, and did not spare Sedekias, and had no mercy upon their virgins, and they led away their old men: he delivered all things into their hands.
18And all the vessels of the house of God, the great and the small, and the treasures of the house of the Lord, and all the treasures of the king and the great men; he brought all to Babylon.
19And he burnt the house of the Lord, and broke down the wall of Jerusalem, and burnt its palaces with fire, and [utterly destroyed] every beautiful vessel.
20And he carried away the remnant to Babylon; and they were servants to him and to his sons until [the establishment of] the kingdom of the Medes.
21That the word of the Lord by the mouth of Jeremias might be fulfilled, until the land should enjoy its sabbaths in resting [and] sabbath keeping all the days of its desolation, till the accomplishment of seventy years.
22In the first year of Cyrus king of the Persians, after the fulfillment of the word of the Lord by the mouth of Jeremias, the Lord stirred up the spirit of Cyrus king of the Persians, and told him to make proclamation in writing throughout all his kingdom, saying,
23Thus says Cyrus king of the Persians to all the kingdoms of the earth, The Lord God of heaven has given me [power], and he has commanded me to build a house to him in Jerusalem, in Judea. Who [is there] of you of all his people? his God shall be with him, and let him go up.
Açıklamalar
- Ayet 0
2γ Grekçe metindeki "Deblatha" ismi, İbranice Masoretik metindeki "Ribla" yer adının Grekçe çevirmenler veya kopyalayıcılar tarafından harf benzerliği nedeniyle yanlış okunmasından kaynaklanan bir coğrafi sapmadır.
- Ayet 8
Grekçe metindeki "Ganoza" kelimesi, İbranice Masoretik metindeki "Gan Uzza" (Uzza'nın Bahçesi) ifadesinin Septuaginta çevirmenleri tarafından tek bir özel isim olarak algılanıp transliterasyon yapılmasıyla oluşmuştur.
- Ayet 20
Masoretik metinde "Pers krallığı" ifadesi yer alırken, Grekçe Septuaginta metninde "Med krallığı" ifadesinin tercih edilmiş olması Helenistik dönemdeki tarihsel algı farklılıklarını yansıtır.